ACCEPT IT: Λίγη ασφάλεια είναι αρκετή

ACCEPT IT: Λίγη ασφάλεια είναι αρκετή η απόλυτη ασφάλεια είναι μύθος. Όχι απλά δεν υπάρχει τώρα στο παρόν αλλά δεν θα επιτευχθεί ούτε και στο μέλλον Όπως για οτιδήποτε άλλο στη ζωή μας πρέπει να κάνουμε υποχωρήσεις προσπαθώντας να βρούμε τη χρυσή τομή, κατά τον ίδιο τρόπο, καλό είναι να δεχθούμε ότι σε οποιοδήποτε σύστημα ασφαλείας υπάρχουν περιορισμοί που μας αναγκάζουν να κάνουμε τράμπες μεταξύ απόλυτης και μηδενικής ασφάλειας. Με πρώτη ακραία περίπτωση να είναι πρακτικά αδύνατη και τη δεύτερη απλά αυτοκαταστροφική. Διότι στην προσπάθεια που καταβάλλουμε να επιτύχουμε την απόλυτη ασφάλεια είναι περισσότερο πιθανό να οδηγηθούμε σε μια ανυπόφορη και συνεχή απογοήτευση. Είναι περισσότερο παραγωγικό να σκεφτόμαστε την ασφάλεια ως ενα ελατήριο που απορροφάει την ορμή των επιθέσεων, ηλεκτρονικών και μη, σε τέτοιο βαθμό ώστε ο υπόλοιπος μηχανισμός μια επιχείρησης ειδικότερα ή της κοινωνίας γενικότερα να μπορέσει να λειτουργήσει. Συνεχώς ακούγεται πως ετοιμάζονται συστήματα που θα υιοθετηθούν από τις βιομηχανίες τα οποία θα προσφέρουν την απόλυτη ασφάλεια, πως όλα τα λάθη του παρελθόντος θα διορθωθούν, η κατάσταση θα αλλάξει και θα υπάρχει ένα ελεγχόμενο ολοκληρωμένο σύστημα περικυκλωμένο από την τέλεια ασπίδας προστασίας. Ενώ αυτές οι υποσχέσεις κυκλοφορούν τις τελευταίες δεκαετίες δεν έχουν έχουν εκπληρωθεί έως σήμερα και ούτε φαίνεται πως θα εκπληρωθούν στο μέλλον. Ένας πρώτος παράγοντας αυτής της εξέλιξης είναι οικονομικός. Η ασφάλεια υλοποιείται μέσα από τεχνολογίες που σίγουρα δεν προσφέρονται δωρεάν. Οπότε θα πρέπει να γίνει το σωστό ζύγισμα μεταξύ του κόστους για την ασφάλεια και των πλεονεκτημάτων που θα προκύψουν εφαρμόζοντας την εκάστοτε μεθοδολογία/τεχνολογία. Ο κυριότερος όμως παράγοντας της ασφάλειας είναι ο ανθρώπινος παράγοντας. Γενικότερα θα μπορούσε να εκφράσει κάποιος πως η τεχνολογία και οι άνθρωποι δεν μπορούν να συνδυαστούν επιτυχημένα. Είναι χαρακτηριστικό ότι σε οποιοδήποτε προιόν γίνονται προσπάθειες ώστε ο καταναλωτής να μπορεί να είναι χρήστης του προιόντος χωρίς να χρειάζεται να γνωρίζει τις λεπτομέρειες της τεχνολογίας που βρίσκεται πίσω από αυτό. Για παράδειγμα μπορείς να οδηγήσεις ένα αμάξι γνωρίζοντας λίγα για τη μηχανή του αυτοκινήτου ή μπορείς να περπατήσεις πάνω από μια γέφυρα χωρίς να χρειάζεται να ξέρεις ακριβώς τα υλικά και τη μέθοδο με την οποία κατασκευάστικε. Με άλλα λόγια γενικότερα οι προσπάθειές σου στρέφονται στο να προσφέρεις στον χρήστη «μαύρα κουτιά» με κάποια εύκολη διεπαφή. Δυστυχώς με την ασφάλεια συμβαίνει το αντίθετο, όσα λιγότερα γνωρίζει ο χρήστης για το σύστημα ασφαλείας τόσο πιο ευάλωτο θα είναι το σύστημα αυτό, καθώς ο ίδιος ο χρήστης θα αποτελεί τον αδύναμο κρίκο του συστήματος. Σχεδόν πάντα οι πιο επιτυχημένες επιθέσεις σε ηλεκτρονικά συστήματα ασφαλείας ακολουθούνται από μεθόδους κοινωνικής μηχανικής . Για να ενημερωθείτε για μεθόδους κοινωνικής μηχανικής μπορείτε να διαβάσετε το βιβλίο του Kevin Mitnik, The Art of Deception [http://digs.by/cRdMjb] Ένα σύστημα ασφαλείας είναι τόσο ασφαλές όσο και ο πιο αδύναμος κρίκος του Ως ένα τρόπο αντιμετώπισης που παραπάνω προβλήματος θα μπορούσε να είναι η εκπαίδευση των εργαζομένων σε κάθε μορφής εργασία ώστε να κατανοούν το σύστημα ασφαλείας και να τηρούν πρότυπα και κώδικες συμπεριφορών που να μην αφήνουν πολλά περιθώρια στον επιτήδιο κοινωνικό μηχανικό. Εδώ όμως τίθεται αναγκαίο να λογαριάσουμε το γεγονός πως τα συστήματα ασφαλείας σχεδιάζονται, αναπτύσσονται και εφαρμόζονται από μηχανικούς ή γενικότερα ανθρώπους με αναλυτικό τρόπο σκέψης, από τεχνολόγους. Και φυσικά από τους ίδιους αυτούς θα ζητηθεί να εκπαιδεύσουν τους υπαλλήλους της εκάστοτε εταιρείας για παράδειγμα. Το πρόβλημα γεννιέται από την λανθασμένη αντίληψη των τεχνολόγων πως οι υπόλοιποι άνθρωποι σκέφτονται όπως αυτοί και έχουν την ικανότητα να ακολουθήσουν μια δόκιμη αλληλουχία σκέψεων, κάτι που στην πραγματικότητα δεν συμβαίνει. Ένας επιπρόσθετος ανασταλτικός παράγοντας είναι πως η τεχνολογία επεκτείνεται με επιταχυνόμενους ρυθμούς και οτιδήποτε ισχύει σήμερα θα εξελιχθεί σε κάτι διαφορετικό αύριο. Θα μπορούσαμε εδώ να αντιπαραβάλλουμε την προσπάθεια που γίνεται για την μείωση των τροχαίων ατυχημάτων. Στην προσπάθεια αυτή που άρχισε εδώ και μερικές δεκαετίες, ανακατασκευάστικαν οι δρόμοι, προστέθηκαν ζώνες ασφαλείας στα οχήματα, ηλεκτρονικά συστήματα παθητικής ή ενεργητικής ασφάλειας και έγιναν πιο αυστηροί οι νόμοι που περιελάμβαναν τροχαίες παραβάσεις και δυστυχήματα. Όντως αυτό είχε αποτέλεσμα. Αν λάβουμε ως μέτρο τις απώλειες ανθρώπων ανά χιλιόμετρο οδήγησης θα δούμε πως τα ποσοστά έχουν μειωθεί σε αρκετά ικανοποιητικό βαθμό. Απεναντίας όμως οι απόλυτοι αριθμοί δεν έχουν ακολουθήσει την ίδια μείωση. Αυτό συμβαίνει διότι παράλληλα με την προσπάθεια να ασφαλίσουμε την ζωή των επιβατών και οδηγών κάθε λογής οχημάτων ταυτόχρονα τα οχήματα έγιναν πιο γρήγορα, οι οδηγοί χρησιμοποιούν περισσότερο και συχνότερα τα οχήματά τους και το οδικό δίκτυο επεκτάθηκε. Κατ αναλογία λοιπόν όσο τα ηλεκτρονικά συστήματα και οι τεχνολογίες γενικότερα γίνονται περισσότερο πολύπλοκα και τα χρησιμοποιούν όλο και περισσότεροι άνθρωποι θα δημιουργούνται νέα κενά ασφαλείας τα οποία θα μας κρατούν σε συνεχή επαγρύπνηση ώστε να τα κλείνουμε όσο το δυνατόν πιο έγκαιρα. Η ασφάλεια είναι περισσότερο ένα συναίσθημα παρά μια τεχνολογία Μπορεί ως άνθρωποι να μην μπορούμε να συνεργαστούμε επιτυχώς με ένα σύστημα ασφαλείας που δεν μπορεί από μόνο του να είναι πονηρό και ίσως να μην μπορεί να καλύψει όλες τις δυνατές περιπτώσεις, αλλά έχουμε άλλες ικανότητες οι οποίες μας επιτρέπουν να επιβιώνουμε σε ένα σχετικά ανασφαλές περιβάλλον. Για παράδειγμα αν ζητήσετε από το γείτονά σας να κρατήσει τα κλειδιά του σπιτιού ώστε να αφήσει μέσα τον υδραυλικό να φτιάξει τη βρύση αυτός θα καλέσει την αστυνομία σε περίπτωση που δει κάποιον την ίδια ώρα να κουβαλάει έπιπλα έξω από το σπίτι σας χωρίς εσείς καν να του το έχετε ζητήσει. Το κοινωνικό και πολιτιστικό πλαίσιο στο οποίο εντασσόμαστε προτείνει συμπεριφορές οι οποίες δεν δρουν ως τέλειες ασπίδες αλλά προστατεύουν στο μέτρο του δυνατού. Αυτό το γεγονός θα πρέπει να το λαμβάνουν υπόψη τους και οι επιχειρήσεις. Αν ο υπάλληλος για διάφορους προσωπικούς λόγους αδιαφορήσει τότε μπορεί λειτουργήσει ευσυνείδητα βάσει του κανόνα και μόνο χωρίς να ενδιαφέρεται για τις μετέπειτα συνέπειες ακόμα και αν αυτό με απλή λογική οδηγεί σε ανασφαλείς ενέργειες που εκθέτουν δεδομένα της εταιρίας προς τον έξω κόσμο. Έτσι γίνεται σαφές πως ακόμα και μία ανασφαλής τεχνολογία μπορεί να εφαρμοστεί όταν υπάρχουν διάφοροι πολύπλευροι μηχανισμοί που να την προστατεύουν όπως το χαρακτηριστικό παράδειγμα στην περίπτωση του φαξ. Ενώ ένα φαξ μπορεί πολύ εύκολα να πλαστογραφηθεί, μιας και η υπογραφή πάνω στο φαξ είναι ασπρόμαυρη από τον εκτυπωτή του φαξ και όχι γραμμένη από ανθρώπινο χέρι που κρατάει στυλό δεν έχουν γίνει εύκολα πολύ επικερδής απάτες μέσω φαξ και μόνο. Αυτό συμβαίνει διότι πέρα από την υπογραφή συνήθως υπάρχει και το κείμενο που ενδεχομένως να μην συνάδει με άλλα παρόμοια κείμενα, επίσης καταγράφεται στο τηλεφωνικό κέντρο η ώρα που απεστάλλει το φαξ και συνήθως υπάρχουν και άλλες επίσημες ενέργειες που γίνονται πριν ή και μετά την αποστολή του συγκεκριμένου εγγράφου. Το σημαντικό λοιπόν είναι πως δεν χρειάζεται να μπούμε σε τόσο κόπο να φτιάξουμε το τέλειο έντυπο που δεν μπορεί να πλαστογραφηθεί εφόσον υπάρχουν αρκετοί συνοδευτικοί μηχανισμοί που λειτουργούν σαν μικρά ελατήρια εμποδίζοντας τις ενέργειες ενός επίδοξου απατεώνα. Η παραπάνω ανάλυση δεν έγινε με σκοπό να εφαρμόσουμε μια πεσιμιστική αντιμετώπιση της ασφάλειας, αλλά με σκοπό να δούμε ρεαλιστικά ποιες είναι οι δυνατότητες υλοποίησης στα συστήματα ασφαλείας. Είναι γνωστή η απαίτηση ότι θα πρέπει να κατασκευαστεί το τέλειο σύστημα ασφαλείας. Παρόλα αυτά τα δεδομένα αυξάνονται σε πολύ γρήγορους ρυθμούς και η πολυπλοκότητα συστημάτων που τα διαχειρίζονται απλοί χρήστες δεν φάινεται να πηγαίνει πίσω προσδίδοντας μια ατελή αίσθηση της ασφάλειας. Η εμπειρία από την βιομηχανία του κινηματογράφου και της τηλεόρασης σίγουρα μπορεί να αποδειχθεί εκπαιδευτική. Ενώ υπάρχουν πολλά «σπαστίρια» για να αντιγραφούν ταινίες και να έχουμε τσάμπα συνδρομητική τηλεόραση ταυτόχρονα αναπτύχθηκαν μηχανισμοί, νομικοί, τεχνολογικοί και μάρκετινγκ που κατάφεραν να κρατήσουν την βιομηχανία έντονα αναπτυσσόμενη και επικερδής. Επιμέλεια: Γιώργος Πληγορόπουλος

NOTE IT: Απαλλαχτείτε από double-NAT

NOTE IT: Απαλλαχτείτε από double NAT. Διπλό NAT σημαίνει αρκετά προβλήματα .. ότι και αν σας λένε! Εγκαινιά! Πάντα μια χαρμόσυνη εορτή. Εδώ λοιπόν ας εγκαινιάσω την κατηγορία NOTE IT στην οποία θα περιλαμβάνω συμβουλές για συγκεκριμένα ζητήματα ποικίλης θεματολογίας. Αν νιώθετε πολλές φορές την ανάγκη να κάνετε τα πράγματα με το δικό σας τρόπο ανεξάρτητα τι έχετε δει και ακούσει τότε θα νιώσετε γιατί έβαλα τον εαυτό μου σε τόσο κόπο. Η τυπική λύση λοιπόν για μια συνδεση internet είναι να κρατήσει κανείς το modem/router/firewall/access point, την μία σε όλα συσκευή με άλλα λογιά, που του έχει δώσει ο πάροχος internet δωρέαν με τη συνδεσή του κτλ. Η ανορθόδοξη λύση είναι να έχεις ξεχωριστές συσκευές, ένα modem, ένα router, ένα firewall, ένα access point. Πριν αρχίσετε τις κατάρες όμως να παραδεχτώ πως τέτοια λύση μέσα σε ένα σπίτι δεν έχει ιδιαίτερο νόημα, και γίνεται μόνο για λόγους δοκιμαστικούς. Η πραγματική εφαρμογή των δυνανοτήτων των ξεχωριστών συσκευών φαίνεται σε εταιρικές υλοποιήσεις. ΔΙΠΛΟ ΝΑΤ ΤΕΛΟΣ Ας υποθέσουμε πως έχουμε ένα modem/router και ένα dedicated firewall ή κάποιο δεύτερο router με δυνατότητες firewall. Παρακάτω θα χρησιμοποιήσω ένα modem/router Linksys και ένα pc που έχει αναλάβει τη δουλειά του dedicated firewall και φέρει ως λειτουργικό την open source λύση στα firewall με το όνομα m0n0wall [http://m0n0.ch/wall/]. Από εκεί και πέρα ο νοών νοείτο. Σίγουρα αν καταπιαστείτε με τέτοια θέματα θα είστε αρκετά μάγκες για να καταλάβετε τις ανάλογες κινήσεις στη δική σας ειδική υλοποίηση, δεν σας φοβάμαι ;) Η συνδεσμολογία είναι απλή όπως φαίνεται και στις εικόνες το modem συνδέεται με το firewall και το firewall με το pc ή τυπικά το firewall με ένα switch στο οποίο συνδέονται όλοι οι υπολογιστές του LAN. Επειδή ΔΕΝ θέλουμε να έχουμε διπλό NAT θα πρέπει να αναγάγουμε το modem/router μας σε απλό adsl modemάκι. Αρχικά απενεργοποιούμε το firewall, το wireless και άλλες προφανείς επιλογές, ανάλογα τι προσφέρει στον καθέναν το modem/router του όπως για παράδειγμα το SPI (state packet inspection). Προσοχή να ξέρετε τι απενεργοποιείτε, μην αρχίσετε να κάνετε ακατάστολο disabling σε ότι βρείτε. Αν δεν γνωρίζετε τις επιλογές που βλέπετε μπροστά σας δοκιμάστε λίγο Wikipedia, αν όχι τότε αφήστε τις επιλογές ως έχουν και γυρίστε αργότερα για δοκιμές trial 'n' error αν χρειαστούν. Έχοντας ένα linksys modem/router πηγαίνουμε στο Advanced Routing και απενεργοποιούμε το NAT. Εδώ χάνουμε και τη σύνδεση με το internet. Επιστρέφουμε στο basic setup και επειδή δεν θέλουμε πλέον την επιλογή PPPoE (το authentication θα το αναλάβει το firewall) θα επιλέξουμε το encapsulation: Bridged Mode το οποίο μετατρέπει το modem/router σε απλό modem. Όπως θα παρατηρήσετε αρκετές επιλογές όπως αυτές για username και password θα "εξαφανιστούν". Σημειώνουμε την τιμή του MTU διότι θα την χρειαστούμε παρακάτω. Αν και δεν είναι κρίσιμο μπορούμε να ορίσουμε στο modem/router (πλέον απλά modem) ως subnet mask το 255.255.255.252 ώστε να έχουμε διαθέσιμες όλες και όλες μονο 2 IP διευθύνσεις. Μία αυτή του router πχ. 192.168.1.1 και μία αυτή του υπολογιστή που θα συνδέσουμε κάποια στιγμή στο μέλλον πχ. 192.168.1.2 αν θέλουμε να αλλάξουμε τις ρυθμίσεις στο Linksys. Επόμενη ενέργεια να πειράξουμε το firewall. Iσως παλιότερα στo WAN interface του firewall να είχαμε ορίσει δυναμική IP διεύθυνση μέσω DHCP ή κάποια σταθερή local-IP διεύθυνση. Για να αποκτήσουμε και πάλι internet θα πρέπει να αλλάξουμε αυτές τις ρυθμίσεις. Το dedicated firewall θα πρέπει να χρησιμοποιήσει το modem για να συνδεθεί στον πάροχο internet. Τυπικά θα πρέπει να επιλέξουμε PPPoE και να ορίσουμε ως username: username@<πάροχος>.gr και ως password το password που έχουμε για την συνδεση στο internet. Τέλος αξιοποιούμε την τιμή του MTU που σώσαμε προηγουμένως, στην δική μου περίπτωση 1492. Η απλούστερη λύση είναι πάντοτε και η καλύτερη Δημοσιεύω αυτό το post για όσους βρίσκονται πίσω από διπλό NAT και τους δημιουργεί διάφορα προβλήματα αλλά και για να μοιραστώ τον ενθουσιασμό μου που όλο το παραπάνω εγχείρημα έπαιξε με την πρώτη χωρίς πονοκέφαλο! Η αλήθεια είναι πως αναζητώντας τη λύση βρήκα αρκετά forum στο internet που απέτρεπαν την απενεργοποίηση του NAT, δηλαδή συνιστούσαν χρήση DMZ κτλ. αλλά το γεγονός ότι βρισκόμαστε πίσω από διπλό NAT παραμένει και δεν είναι θεμιτό να έχουμε περιττές συνδεσμολογίες σε ένα δίκτυο. ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΛΥΣΗ Κατά την ίδια αναζήτηση μερικές ιστοσελίδες ανέφεραν πως υπάρχει η αντίθετη δυνατότητα, δηλαδή τη μεριά του NAT να αναλάβει το modem/router και να απενεργοποιηθεί το NAT στο dedicated firewall. Συγκεκριμένα ανέφεραν πως γίνεται με χρήση static route στην πλευρά του modem με Destination: αν χρησιμοποιείτε για παράδειγμα το 192.168.1.x τότε το destination να είναι το 192.168.1.0 subnet: το subnet του LAN , τυπικά το 255.255.255.0 gateway: θα πρέπει να είναι το WAN IP address του dedicated firewall. Όπως φαντάζομαι σε αυτή η περίπτωση το authentication αναλαμβάνει κανονικά το modem/router χωρίς να επηρεάζουμε κάτι στην επιλογή encapsulation. Από τη μεριά του m0n0wall θα έχουμε Enable Outbound NAT: yes ενώ δεν καθορίζουμε ΚΑΝΕΝΑΝ κανόνα στο Advanced Outbound NAT. Επίσης στο WAN interface το block private networks θα πρέπει να το απενεργοποιήσουμε. Αυτή την υλοποίηση δεν την έχει δοκιμαστεί ακόμα αλλά αν έχετε παρόμοιο στήσιμο δικτύου με το δικό μου και το δοκιμάσετε πείτε μου αν δουλεύει.. ναι καλά καταλάβατε σας έδωσα homework! Προσωπικά απέφυγα αυτή τη λύση διότι κάθε φορά που θα ήθελα να αλλάξω κάτι στο modem/router θα έπρεπε να πάω με το laptop να συνδεθώ στο ίδιο το modem/router, που κανονικά είναι συνδεδεμένο μόνο με το dedicated firewall. Έτσι τώρα με την αρχική λύση έχω όλες τις ρυθμίσεις να αναλαμβάνει το ίδιο το dedicated firewall. Υπάρχουν σίγουρα πολλά λεπτά ζητήματα όπως τα θέματα ασφαλείας που μπορεί να παίζουν ρόλο ανά περίπτωση. Αν έχετε σχετικές παρατηρήσεις μην διστάσετε να τις μοιραστείτε εδώ μαζί μας στο blog Applied Ideas. Επιμέλεια: Γιώργος Πληγορόπουλος

DO IT: Ethernet Καλωδίωση

 

Ethernet Καλωδίωση Καλωδιώστε χωρίς να πονοκεφαλιάσατε Φυσικά όπως μπορείτε να φανταστείτε αυτό ακριβώς έπαθε ο συγγραφέας αυτού του άρθρου όταν προσπάθησε να καλωδιώσει ένα ολόκληρο κτίριο από το μηδέν! Και πιστέψτε με όταν μιλαμέ για μεγάλο χώρο, πολλούς ορόφους και απαιτητικούς χρήστες τότε θα πρέπει να γίνουν όλα σωστά από την αρχή διαφορετικά σας περιμένει πολύ ιδρώτας. Είναι πολύ εύκολο ένα πολύ μικρό λάθος να επαναληφθεί σε κάθε συνδεσμολογία λόγω άγνοιας ή παρα-πληροφόρησης και να τρέχει κάποιος από όροφο σε όροφο προσπαθώντας να το διορθώσει! Αν είμασταν όλοι μαζί τώρα σε μια μικρή αίθουσα σίγουρα δεν θα μπορούσα να πω λέξη παραπέρα καθώς θα ακούγονταν πολλοί από εσάς να φωνάζουν τη λέξη «ασύρματο». Λυπάμαι που θα σας απογοητεύσω αλλά αν δεν υπάρχει απόλυτη ανάγκη για ασύρματη τεχνολογία όπως για παράδειγμα στα κινητά τηλέφωνα (που δεν είναι πραγματικά απόλυτη αλλά έτσι έχει θεσπιστεί) τότε δεν υπάρχει κανένας λόγος να επιβαρύνουμε την υγεία μας με πρόσθετη ακτινοβολία μέσα στο ίδιο μας το σπίτι ή στη δουλειά, χώρους δηλαδή που ξοδεύουμε τις περισσότερες ώρες της ζωής μας. Δυστυχώς ή ευτυχώς δεν θα γυρίσει κανείς να δείξει οποιαδήποτε εταιρία παράγει ασύρματα προιόντα πως «να αυτός είναι ο δολοφόνος, αυτός προκάλεσε τον καρκίνο, βάλτε τον φυλακή» γιατί πολύ απλά είναι πολύ δύσκολο να αποδειχθεί! Δεύτερον γνωρίζω πως για μερικούς από εσάς ίσως η ενασχόληση με καλώδια, βύσματα, πρόκες κτλ. να μην σας ενθουσιάζει αλλά για να το πω διαφορετικά, και συγνώμη για όλες τις κυρίες που διαβάζουν αυτό το άρθρο, είναι πιο αντρικό να στήσει κάποιος ένα σταθερό, αξιόπιστο και γρήγορο ενσύρματο δίκτυο παρά να αρκείται σε ασύρματη τεχνολογία που μερικές φορές βρίσκει σε πολύ ειδικά σημεία του σπιτιού αφού απλά «κλέβει» από τον γείτονα.. Οτιδήποτε διαβάζετε στα πακέτα τσιγάρων ισχύει επίσης αν απλά αντικαταστήσετε τη φράση «το τσιγάρο» με τη φράση «η ασύρματη τεχνολογία» ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ Μια πρώτη απαραιτήτως σωστή εκτίμηση που πρέπει να κάνετε πριν αγοράσετε οτιδήποτε είναι οι διαδρομές που θα ακολουθήσουν τα καλώδια. Καλύτερα να κρατάτε ένα μέτρο που μάλλον ήδη διαθέτετε και αρχίστε να προσθέτετε μέτρα για όλες τις παρακάμψεις που θα γίνουν. Για παράδειγμα αν το καλώδιο βρίσκεται κοντά στο πάτωμα θα πρέπει να ακολουθηθεί διαδρομή περιμετρικά της πόρτας. Εδώ θα εισάγω εμβόλιμα και μια φιλική συμβουλή. ΠΟΤΕ μην σχεδιάσετε τις διαδρομές των καλωδίων χωρίς να συμβουλευτείτε τους υπόλοιπους που χρησιμοποιούν τον ίδιο χώρο. Μπορεί το πρακτικό κομμάτι να είναι το πλέον βασικό αλλά και η αισθητική του χώρου παίζει εξίσου σημαντικό ρόλο. Σίγουρα δεν θα θέλατε να σας καταράσσονται σε καθημερινή βάση επειδή οι υπόλοιποι απλά δεν αντέχουν να βλέπουν καλώδια. Αν πρόκειται να βάψετε το χώρο σε σύντομο χρονικό διάστημα τότε εύκολα τα καλώδια θα «κρυφτούν» έχοντας ίδιο χρώμα μπογιάς με τους τοίχους. Αν όμως ακόμα και αυτό δεν είναι αρκετό για να διατηρήσει την αισθητική του χώρου ίσως χρειαστείτε κανάλια καλωδίων που τοποθετούνται διακριτικές στις ακμές των τοίχων, με το επιπλέον κόστος που συνεπάγεται κάτι τέτοιο! Φυσικά μετά το μέτρημα στις δύο άκρες των καλωδίων να υπολογίσετε και τα μπόσικα που χρειάζονται για να τοποθετηθεί μια συσκευή σε οποιοδήποτε σημείο του δωματίου χωρίς πρόβλημα. Αφού λοιπόν έχετε υπολογίσει τα διάφορα μήκη θα πρέπει να ζυγοσταθμίσετε το κόστος έναντι της ευκολίας εγκατάστασης. Αν χρειαστείτε το πολύ 20 μέτρα καλώδιο και δεν χρειαστείτε περισσότερα από 2-3 καλώδια τότε ναι αγοράστε ένα προκατασκευασμένο καλώδιο που θα σας βγάλει από το κόπο (αλλά και τη δημιουργική χαρά) να φτιάξετε τα δικά σας βύσματα. Διαφορετικά προμηθευτείτε χύμα καλώδιο που πουλιέται με το μέτρο ώστε να αρχίσουμε να κόβουμε να ράβουμε και να δημιουργούμε. ΚΑΛΩΔΙΑ Ένα καλώδιο μα τί καλώδιο? Η εγκατάσταση που θα κάνετε σίγουρα θα θέλετε να έχει διάρκεια πολλών ετών. Οπότε ένα καλώδιο υψηλής ποιότητας με προδιαγραφές για μεγάλες ταχύτητες μεταφοράς δεδομένων είναι για σας μονόδρομος. Καιρός να ρίξουμε μια ματιά σε αυτά που γράφονται πάνω στο καλώδιο όπου σπάνια δίνει κανείς σημασία. Αν παρατηρήσουμε λοιπόν ένα ethernet καλώδιο θα δούμε πως ανά τακτά διαστήματα περίπου ενός μέτρου αναγράφονται τα στοιχεία του. Σε κάποιο σημείο αναφέρεται η λέξη CAT που σημαίνει category. Για Gigabit Ethernet (GbE) χρειαζόμαστε καλώδιο τουλάχιστον κατηγορίας 5e και αν μιλάμε για αρκετά μεγάλες αποστάσεις άνω των 40 μέτρων τότε καλύτερα να προτιμήσουμε ένα καλώδιο κατηγορίας 6 που διαθέτει καλύτερη μόνωση (εικόνα 1). Ως εργαλεία θα χρειαστούμε ένα εργαλείο ακροδεκτών (crimper), ένα κοφτάκι και ένα σφυράκι. Ενώ ως υλικά θα χρειαστούμε αρκετά (για περιθώρια λάθους!) βύσματα για ethernet καλώδια (RJ-45 connectors) και αρκετά καρφιά «ρόκα» για τη στήριξη των καλωδίων κατα μήκος του τοίχου. Όλα αυτά φαίνονται στην εικόνα 2. Προσεκτικές και σίγουρες κινήσεις κατά την καλωδίωση. Σε περίπτωση λάθους πατώντας ctrl-z δεν θα συμβεί τίποτα! ΜΕΓΑΛΗ ΠΡΟΣΟΧΗ! Μπορείτε να αρχίσετε να καρφώνετε τα καλώδια στο τοίχο και αφού τα στερεώσετε να φτιάξετε τα βύσματα και να συνδέσετε υπολογιστή με router ή switch κτλ. ΜΗΝ ΤΟ ΚΑΝΕΤΕ! Ποτέ δεν μπορείτε να είστε 100% σίγουρος για το αν το καλώδιο θα λειτουργήσει οπότε καλύτερα να το δοκιμάσετε πριν αρχίσετε το κάρφωμα! Η αντίθετη περίπτωση συνεπάγεται ... πολλούς πονοκεφάλους όπως αναφέραμε και στην αρχή. Καλύτερο είναι να αγοράσετε ένα εργαλείο ακροδεκτών κατάλληλο τόσο για RJ-45 όσο και για RJ-11 (το τυπικό καλώδιο τηλεφώνου) μιας και μπορεί να καταπιαστείτε και με τηλεφωνικά καλώδια κάποια στιγμή. Όπως φαίνεται και στην εικόνα 2 το εργαλείο ακροδεκτών έχει ενσωματωμένη μια λεπίδα με την οποία μπορείτε να κόψετε το εξωτερικό περίβλημα του καλωδίου για να εκθέσετε τα καλωδιάκια. Όντως είναι πιο εύκολο να κόψετε το περίβλημα με αυτή τη λεπίδα παρά με ένα οποιοδήποτε κοφτάκι. Εδώ θέλει πολύ προσοχή διότι θέλουμε να κόψουμε το περίβλημα και μόνο. Ίσως είναι καλύτερα να αρχίσουμε να το κόβουμε και μόλις πίασει λίγο στην επιφάνεια να το τραβήξουμε για να κοπεί τελείως. Το παίδεμα αυτό γίνεται για να μην γρατσουνίσουμε το περίβλημα από τα καλωδιάκια εσωτερικά. Αν συμβεί αυτό, ένα βραχυκύκλωμα μεταξύ τους τώρα (ή στο μέλλον με κάποιο τράβηγμα) και είναι πολύ πιθανό να έχουμε χάσει το παιχνίδι εξ αρχής! Αν αναρωτιέστε τώρα πόσο μακρύ να είναι το κόψιμο.. περίπου 4-5 εκατοστά είναι ένα λογικό κόψιμο. Αν αυτό σας φαίνεται πολύ, υπομονή και θα καταλάβετε σε λίγο το γιατί. ΕΝΔΟΤΕΡΑ Επόμενο βήμα είναι πως θα αντιστοιχήσουμε τα καλωδιάκια μέσα στον connector. Εδώ είναι που μπαίνουμε στα πιο βαθιά σημεία της τεχνολογίας με τις συμβάσεις να περιπλέκουν ακόμα περισσότερο τα πράγματα. Αντί να αναφερθούμε όμως πρώτα σε χρωματάκια και αριθμούς καλύτερα είναι να πούμε τη θέλουμε να κάνουμε. Η τεχνολογία για την ethernet επικοινωνία έχει 8 pins που σίγουρα δεν μπορούμε να αλλάξουμε τη σειρά τους μέσα στην υποδοχή. Η σημασία αυτών φαίνεται στην εικόνα 3. Όπως βλέπουμε τα pins 1 και 2 είναι τα καλώδια συν(+) και πλην(-) για το Αποστολή δεδομένων (Transmit) ενώ τα pins 3 και 6 είναι τα καλώδια συν(+) και πλήν(-) για τη Λήψη δεδομένων (Receive). Τα υπόλοιπα 4 καλωδιάκια είναι reserved. Δηλαδή δεν χρησιμοποιούνται ακόμα.. Ναι όντως μόλις πληρώσατε διπλάσια ποσότητα χαλκινου σύρματος από όση χρειάζεστε!! Κάποιοι έχουν προχωρήσει σε υλοποιήσεις όπως το να εκμεταλλευτούν τα επιπλέον καλωδιάκια για τη μεταφορά του τηλεφωνικού σήματος ώστε να αποφύγουν επιπλέον καλωδιώσεις. Δεν θα ενεπλακούμε σε τέτοιες λύσεις. Θα μείνουμε πιστοί στις προδιαγραφές μιας αφού είναι πιθανό στο άμεσο μέλλον να προστεθούν δυνατότητες στις κάρτες δικτύου που να εκμεταλλεύονται τα υπόλοιπα 4 καλωδιάκια. Δεν θα θέλαμε να μείνουμε πίσω στις εξελίξεις! Με λίγα λόγια χωρίς καν να αναφερθούμε σε χρωματικούς κώδικες μπορούμε απλά να συνδέσουμε το transmit με το receive αφού θέλω όταν εγώ στέλνω ο άλλος να με λαμβάνει και το receive με το transmit αφου θέλω να λαμβάνω αυτά που στέλνει ο άλλος και τελικώς συνδέω τα reserved στα εναπομείναντα pins. Αλλά αρκεί να συνδέσετε τα καλώδια σωστά ένα προς ένα? Αν παρατηρήσετε καλύτερα θα δείτε πως τόσο το transmit όσο και το receive είναι σε ζευγάρια χρωμάτων, εδώ πράσινο-άσπρο πράνικο & πορτοκαλί-άσπρο πορτοκαλί. Τυχαίο? Δε νομίζω!! Τα ζεύγη των καλωδίων είναι συστρεμένα μεταξύ τους για έναν πολύ συγκέκριμένο λόγο. Διότι δεν αρκεί να φανταστούμε τα καλώδια ως φορείς του σήματος θα πρέπει να αναλογιστούμε πως απο εκεί μέσα διέρχεται ηλεκτρικό ρεύμα μικρής έντασης και το οποίο εναλλάσσεται σε πολύ μεγάλες συχνότητες της τάξης των εκατοντάδων MHz. Οπότε φαινόμενα όπως επαγωγικά ρεύματα κάνουν την παρουσία τους τα οποία θα πρέπει να εξαλείψουμε. Αρκετά παλιότερα για την εγκατάσταση δικτύου ethernet χρησιμοποιούνταν ομοαξονικά καλώδια. Η ανάγκη αυτή είναι πλέον παρωχημένη διότι μπορούμε με μια απλή συστροφή των καλωδίων να πετύχουμε σχεδόν το ίδιο αποτέλεσμα. Εφαρμόστε λοιπον τον παραπάνω κανόνα με οποιοδήποτε χρωματικό κώδικα χρησιμοποιήσετε. STRAIGHT ή CROSSOVER? Πρέπει να είναι πραγματική φάρσα το γεγονός ότι επίσημα θεσπίστηκαν δύο διαφορετικές συνδεσμολογίες για το ίδιο ακριβώς πράγμα. Όπως βλέπετε και στην εικόνα 3, όταν συνδέουμε ένα pc με ένα hub ακολουθούμε την straight συνδεσμολογία αλλά όταν συνδέουμε ένα pc απευθείας με ένα δεύτερο pc τότε ακολουθούμε την crossover συνδεσμολογία. Η αμέσως λογική ερώτηση είναι: Δηλαδή απλά το hub αντιστρέφει εσωτερικά το transmit με το receive μόνο και μόνο για να διευκολύνει αυτόν που αντιστοιχεί τα καλωδιάκια? Θα αποφύγω να το χαρακτηρίσω. Διότι αν ένα hub είχε την ίδια αντιστοίχηση στα pins με ένα pc τότε όλοι θα χρησιμοποιούσαν την crossover συνδεσμολογία και όλοι θα συνεννοούνταν χωρίς δεύτερη σκέψη. Αν θέλουμε να μεταβούμε από την straight συνδεσμολογία στην cross ή αντίστροφα θα πρέπει να κόψουμε το βύσμα, να το πετάξουμε και να φτιάξουμε ένα νέο από την αρχή... Επιπλέον τι γίνεται όταν συνδέουμε ένα hub με ένα δεύτερο hub? Αν βάλετε τα pins κάτω σε ένα χαρτί και προσπαθήσετε να φτιάξετε το διάγραμμα της εικόνας 3 έχοντας δύο hub αντικριστά θα διαπιστώσετε πως χρειαζόμαστε την crossover συνδεσμολογία. Δυστυχώς αυτή είναι η σύμβαση, αυτή και η πραγματικότητα.. και όλοι θα πρέπει να ζήσουμε με αυτή! Επομένως πάμε πλέον να μιλήσουμε με την γλώσσα των dummies, να ακολουθήσουμε τους επίσημους χρωματικούς κώδικες και να είναι και το δικό μας καλώδιο αντάξιο ενός εργοστασιακού καλωδίου. Γυρνώντας πάλι στα στοιχεία που αναγράφονται πάνω στα προκατασκευασμένα καλώδια θα δούμε το standard TIA 568A (αυτό της εικόνας 3) ή το ΤΙΑ 568Β [http://www.duxcw.com/faq/network/diff568ab.htm]. Όποιο και αν ακολουθήσετε δεν έχει ιδιαίτερη σημασία αρκεί να ακολουθήσετε το ίδιο σε όλες τις συνδεσμολογίες σας. Ξετυλίγουμε λοιπόν τα συστρεμένα καλωδιάκια και προσπαθούμε να τα λυγίσουμε και να τα πιέσουμε με τα δάκτυλά μας ώστε να έρθουν παράλληλα το ένα δίπλα στο άλλο σύμφωνα με το πρότυπο που ακολουθούμε. Έπειτα με το κοφτάκι τα κόβουμε απολύτως κάθετα. ΔΕΝ πρέπει όπως τα κρατάμε παράλληλα να βλέπουμε κάποιο καλωδιάκι να προεξέχει έναντι κάποιου άλλου. Εισάγουμε τα καλώδια μέσα στο βύσμα πάντοτε κοιτώντας την πλευρά με τα pins, την απέναντι πλευρά δηλαδή από το κλιπσάκι. Κοιτάξτε για να είστε σίγουροι ότι τα καλώδια μπήκαν με τη σειρά που πρέπει και ότι «τερμάτισαν» κατάφεραν δηλαδή να φτάσουν βαθιά μέσα στο βύσμα. Αυτό είναι εξαιρετικά σημαντικό, διότι αν παρατηρήσετε από κοντά θα δείτε κάποια δοντάκια που υπάρχουν κάτω από τα pins τα οποία θα καρφωθούν μέσα σε κάθε καλωδιάκι, και τα οποία βρίσκονται στο τέρμα του βύσματος που δέχεται τα καλωδιάκια. Ωραία το καταλάβαμε και αυτό! Επειδή όμως τραβήγματα και λοιπά ατυχήματα συμβαίνουν με τα καλώδια μια επιπλέον ασφάλεια για τη συγκράτηση του καλωδίου υπάρχει στην αρχή του βύσματος. Αυτή η αρχή πρέπει να «πέσει» πάνω στο περίβλημα του καλωδίου ώστε να σφίξει σωστά και να συγκρατήσει το καλώδιο σε διάφορα τραβήγματα. Αρα εν τέλει τα καλωδιάκια που κόβουμε με το κοφτάκι δεν πρέπει να είναι τόσο μικρά ώστε να μην χωράνε να φτάσουν βαθιά μέσα στο βύσμα αλλά ούτε και να είναι τόσο μεγάλα ώστε η ασφάλεια για τραβήγματα να μην βρεθεί να σφίξει με περίβλημα του καλωδίου. Μην τσιγγουνευτείτε την καλωδίωση που θα κάνετε. Είναι πολύ πιθανό να περάσουν ολόκληρες δεκαετίες πριν χρειαστείτε νε πετάξετε εξ' ολοκλήρου ένα δίκτυο χαλκού με προδιαγραφές για gigabit ethernet ΑΣ ΞΕΔΩΣΟΥΜΕ Πλέον μετά από τόση λεπτοδουλειά είμαστε έτοιμοι για λίγη βία! Φέρνουμε το crimper, εισάγουμε το βύσμα μαζί με τα περασμένα καλωδιάκια μέσα σε αυτό και σφίγγουμε με όλη μας τη δύναμη ώστε να φτιάξουμε το τελικό βύσμα μας!! Η μία άκρη του καλωδίου είναι έτοιμη. Κάνουμε το ίδιο με την άλλη άκρη προσέχωντας πάντα αν θέλουμε straight ή crossover συνδεσμολογία και ελέγχουμε αν το καλώδιο λειτουργεί συνδέοντας υπολογιστές hubs routers κτλ. Αν όλα είναι οκ τότε και μόνο τότε αρχίζουμε ένα άλλο βίαιο σπορ, το κάρφωμα της ρόκας στον τοίχο! Οι μόνες συμβουλές εδώ είναι να αποφύγετε να περάσετε το καλώδιο κοντά από μετασχηματιστές ή άλλες συσκευές ηλεκτρομαγνητικής δραστηριότητας διότι ο ηλεκτρονικός θόρυβος και μόνο μπορεί να μην επιτρέπει την επικοινωνία μεταξύ των υπολογιστών ή να την υποβιβαβάζει σε χαμηλότερες ταχύτητες συγχρονισμού. Ούτε το ένα ούτε το άλλο μας κάνει! Αν ακολουθήσατε όλα τα παραπάνω τότε έχετε ένα δίκτυο έτοιμο για Gigabit Ethernet ταχύτητες! Δεν νιώθετε έστω και λίγο περήφανοι που το καταφέρατε όλο αυτό μόνοι σας? Επιμέλεια: Γιώργος Πληγορόπουλος